Leczenie żywieniowe w chorobach zapalnych jelit | nutramil.pl
koszyk

Leczenie żywieniowe w chorobach zapalnych jelit

Choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) stanowią grupę schorzeń określanych, jako nieswoiste choroby zapalne jelit o nieznanej etiologii. Wśród możliwych przyczyn wymienia się czynniki genetyczne, środowiskowe i immunologiczne.


Pacjenci cierpiący na nieswoiste zapalenia jelit wymagają starannej kontroli żywieniowej ze względu na często występujące niedobory białkowo – energetyczne. Dane pokazują, że około 75% pacjentów hospitalizowanych z chorobą Leśniowskiego – Crohna jest niedożywionych. Niedożywienie jest najczęściej spowodowane eliminowaniem z diety grup produktów przez pacjentów, którzy chcą w ten sposób uniknąć ostrych ataków choroby. Do dziś nie dowiedziono jednak, że restrykcyjna dieta ograniczająca pewne produkty spożywcze pozwoli uniknąć zapalnych ataków, dlatego tak ważne jest wyjaśnienie pacjentom konieczności stosowania diety zrównoważonej.

Choroby jelit


Leczenie farmakologiczne

Podstawą terapii nieswoistych zapaleń jelit jest leczenie farmakologiczne, które jest objawowe. Do najdawniej stosowanych leków należą mesalazyna i sulfasalazyna – pochodne kwasu 5-aminosalicylowego (5ASA). O ile w WZJG skuteczność sulfasalazyny jest dobra o tyle w chorobie Crohna pewną skuteczność wykazuje tylko u osób, u których zajęte jest jelito grube, dlatego też przy zmianach w jelicie cienkim stosuje się mesalazynę.

Kolejną grupę leków stosowaną w nieswoistych chorobach zapalnych jelit są: glikokortykosteroidy. Szacuje się, że pomagają w osiągnięciu remisji u około 60 – 80% pacjentów. Ich działanie rozpoczyna się już po upływnie 48 godzin, co jest niezwykle szybkim okresem. Niestety leczenie steroidami niesie ze sobą skutki uboczne, dlatego nie są one stosowane, jako leki pierwszego rzutu.

W momentach, gdy choroba jest steroidooporna lub gdy ostawienie steroidów powoduje szybki nawrót choroby stosuje się środki immunosupresyjne takie jak: 6-merkaptopuryna i azatiopryna.

Najnowszym osiągnięciem medycyny jest wprowadzenie w ostatnich latach tzw. terapii biologicznej, czyli preparatów, które pozwalają na bezpośrednią ingerencję w proces zapalny. Infliksymab stosuje się dziś najczęściej w chorobie Leśniowskiego – Crohna.


Okres zaostrzenia choroby

Chorobie Leśniowskiego-Crohna towarzyszy niedożywienie białkowo-kaloryczne, które jest spowodowane utratą łaknienia, wymiotami, nudnościami, przewlekłym krwawieniem, utratą białka do światła przewodu pokarmowego. Dodatkowo występują zaburzenia trawienia i wchłaniania, uporczywa biegunka, zwiększony metabolizm i powszechnie występujące wśród pacjentów głodzenie się. W ostrej fazie choroby w zależności od rozległości zmian zapalnych niedożywionych jest od 25 – 80% pacjentów, a ostre niedożywienie typu kwashiorkor – wymagające żywienia pozajelitowego występuje u około 1/5 chorych. Podczas typowego leczenia szpitalnego oprócz podaży leków, wstrzymania doustnej podaży pożywienia i codziennym dożylnym przetaczaniu płynów krystalicznych, stwierdza się u ½ pacjentów ubytek masy ciała, spadek stężenia albumin, niedokrwistość niedobarwliwą i zmniejszenie całkowitej ilości limfocytów do poziomu < 800 w 1 mm3 krwi obwodowej. Co prowadzi do niedoborów zarówno marko i mikroelementów. 

W fazie zaostrzenia choroby stosowane są głównie diety elementarne, które pozwalają na uzyskanie remisji u około 60% chorych. U osób ze średnionasilonymi objawami choroby żywienie dojelitowe dietami przemysłowymi może być równie skuteczne jak steroidy, a dodatkowo nie wywołuje następstw ubocznych, zapobiega niedoborom składników odżywczych i pozwala na poprawę stanu odżywienia.

Przyjmuje się, że podaż diety w tym okresie powinna zapewnić dostarczenie 25-30 kcal/kg m.c./d. i 1,2-1,5 g białka/kg mc./d. Podaż tłuszczu nie powinna przekraczać 30-35% ogólnej podaży energii, a w połowie powinna być pokryta przez kwasy tłuszczowe MCT.


Odżywianie po okresie zaostrzenia choroby

Na początku zalecane jest stosowanie diety łatwostrawnej, bogatobiałkowej z modyfikacją podaży tłuszczów i błonnika pokarmowego. W tym okresie nie zaleca się podawania dużych ilości błonnika, cukru i laktozy. Najlepiej wyeliminować z diety grube kasze, ciemne pieczywo, produkty mleczne. Nie zaleca się również spożywania roślin strączkowych i warzyw kapustnych, które działają wzdymająco. Należy pamiętać, że ze względu na procesy zapalne i zwiększony katabolizm pacjenci wymagają zwiększonej podaży białka, dlatego stopniowo należy włączać kolejne produkty białkowe. Jeśli w tym okresie niemożliwe staje się uzupełnienie niedoborów przy zastosowaniu diety można wspomóc się dietą przemysłową polimeryczną, bez błonnika i laktozy taką jak np. Nutramil complex.


Odżywianie w remisji choroby

Dieta w okresie remisji choroby powinna u każdego z pacjentów być indywidualna. Pacjent powinien jadać, co lubi i jednocześnie wykluczać pokarmy, których nie toleruje. Powinien również odżywiać się tak jak każdy zdrowy człowiek, tzn. urozmaiconą i bogatą w składniki odżywcze, minerały, witaminy i antyoksydanty dietą. Niedobory żywieniowe w chorobie dotyczą najczęściej kwasu foliowego, żelaza i cynku.


Bibliografia:
1. Szczygieł B., Niedożywienie związane z chorobą, Warszawa 2012, PZWL, str. 191-194
2. Włodarek D., Dietoterapia 1, Warszawa 2009, SGGW, str. 38-40



Zalety produktów Nutramil complex®

  • preparaty z linii Nutramil complex® kompletne pod względem składu – odpowiednie do stosowania jako jedyne źródło pożywienia
  • preparaty z linii Nutramil complex® Protein - odpowiednie jako uzupełnienie diety przy zwiększonym zapotrzebowaniu na białko
  • preparaty zostały wzbogacone w średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe – MCT
  • preparaty są bezglutenowe – odpowiednie do stosowania w celiakii
  • jako jedyne zawierają minerały w postaci związków organicznych – chelatów aminokwasowych Albion®, co gwarantuje ich wysoką przyswajalność oraz bezpieczeństwo stosowania
  • produkty poddane zostały procesowi granulacji, dzięki czemu jeszcze łatwiej rozpuszczają się w wodzie
  • wygodna forma opakowania, którą możesz zawsze mieć przy sobie
  • dostępne w sprzedaży na saszetki
  • doskonałe smaki
  • są klinicznie wolne od laktozy

Przydatne informacje

Poradnik kulinarny

dla pacjentów i opiekunów

Zobacz jak przygotować smaczne potrawy zawierające preparaty Nutramil Complex

zobacz więcej